تبلیغات
بیقرار یک قرار

سكولاریسم

واژه سكولاریسم برگرفته از واژه لاتینی secularis مشتق از speculum به معنای «نیا » یا «گیتی» در برابر «مینو» است و مفهوم كلاسیك مسیحی نقطه مقابل ابدیت و الوهیت است. سكولار یعنی آن چه به این جهان تعلق دارد به همان اندازه از خداوند و الوهیت دوراست. و سكولاریسم با لحاظ تبار لغوی خود, همان مخالفت با تعلیم شرعیات و مطالب دینی عرف گرایی و اعتقاد به اصالت امور دنیوی است. مثلاsecular laws به معنای قوانین عرفی و secular mysticism به معنای عرفان ناسوتی است. در زبان انگلیسی متضاد xecular (دنیوی و عرفی) واژه sacred (مقدس و دینی) است.


سكولاریسم

واژه سكولاریسم برگرفته از واژه لاتینی secularis مشتق از speculum به معنای «نیا » یا «گیتی» در برابر «مینو» است و مفهوم كلاسیك مسیحی نقطه مقابل ابدیت و الوهیت است. سكولار یعنی آن چه به این جهان تعلق دارد به همان اندازه از خداوند و الوهیت دوراست. و سكولاریسم با لحاظ تبار لغوی خود, همان مخالفت با تعلیم شرعیات و مطالب دینی عرف گرایی و اعتقاد به اصالت امور دنیوی است. مثلاsecular laws به معنای قوانین عرفی و secular mysticism به معنای عرفان ناسوتی است. در زبان انگلیسی متضاد xecular (دنیوی و عرفی) واژه sacred (مقدس و دینی) است.

از نظر اصطلاح این واژه در سیر تاریخ , معانی گوناگونی به خود گرفته است: اولین بار در معاهده وستفالی  (1684) به مفهوم خروج سرزمین هایی از تملك كلیسا به كار رفت. پس از آن به مرور, معانی دیگری همجون , ترخیص كشیشان, تفكیك دین از سیاست ، تفوق دولت بر كلیسا , تقلیب دین, و در نهایت طرد دین از ساحت حیات اجتماعی انسان را به خود گرفت.

شاید بتوان یك تعریف نسبتا” جامع در معنای نهایی و مصطلح آن بگوییم: سكولاریسم عبارت است از گرایشی كه طرفدار و مروج حذف یا بی اعتنایی و به حاشیه راندن نقش دین در ساحتهای مختلف حیات انسانی از قبیل سیاست حكومت، علم، عقلانیت ؛ اخلاق و ... است.

سكولاریسم در این معنای شمخص عمدتا” یكی از ویژگیهای تمدن و فرهنگ دوره های جدید است؛ و یكی از مولفه های مدرنیته غربی محسوب می شود.

قراردادن یك معادل دقیق در قبال واژه سكولاریسم كار آسانی نیست با این وجود واژة هایی چون «دنیا گرایی» ، «دنیا زدگی» ، ‹‹دنیوی گرایی» و ‹‹جدا انگاری دین و دنیا ›› و ‹‹ لادینی›› و ‹‹ دین گریزی›› و‹‹عرفی گرایی›› را برای این مفهوم گسترده به كار می برند در زبان عربی واژه «علمانیه» به معنای علم گرایی كه در خود فحوایی مقابل دینی دارد و در بردارنده عقلانیت ابزاری است و نیز «علمانیه» مشتق از عالم (دنیا) را در برابر این واژه به كار می برد.

مفهوم سكولاریسم با سكولاریزاسیون تفاوت دارد سكولاریسم یك گونه ایدئولوژی یا مرام و مكتب و طرز فكر است كه جنبه توصیه ای نیز دارد و مبتنی بر مبانی نظری و پیش فرضهای خاصی است اما سكولاریزاسیون یك پدیده و فرایند است در جامعه و جهان خارج اتفاق می افتد ؛ و یا بنا به تعبیر برخی یك نظریه توصیفی (درمقابل توصیه ای) و جامعه شناختی است كه در واقع, آن پدیده و فرایند خارجی را توصیف می كند. پس می توان پدیده سكولاریزاسیون را این گونه تعریف كرد:  فرایند یا جریانی كه درطی آن شئونات سیاسی ، اجتماعی و اخلاقی جامعه دیانت زدایی یا قداست زدایی می شوند یا به دیگر سخن، فرایندی است كه براساس آن اندیشه دینی, اعمال دینی ,و نهادهای دینی, نقش و اهمیت اجتماعی خود را از دست می دهند؛ و در نتیجه دین - به شرط بقا - به شكل یك امر خصوصی در می آید. در این فرایند مظاهر دینی در اجتماع حذف شده و یا كاهش یافته وبدون حضور دین به تدبیر امور پرداخته می شود. برای واژه سكولاریزاسیون در فارسی برابر نهاده‌هایی چون «عرفی شدن», ‹‹ دنیوی شدن›› ,‹‹ دیانت زدایی››, ‹‹ قداست زدایی›› , به كار می رود.

این نكته را نیز باید به یاد داشت كه, سكولاریسم, به تعبیر بسیاری از جامعه شناسان یك گرایش دین ستیزانه است كه در مواردی كه ممكن باشد، معتقد به حذف دین به طور كلی و استغنای آدمی از وحی و شریعت است. علاوه بر این نگرش سكولاریستی و حذف نقش دین مربوط به تمامی حوزه های اجتماعی است كه نه تنها مربوط به سیاست , بلكه شامل حوزه های اخلاق و هنر و علم و تعلیم و تربیت و اقتصاد نیز می شود. اما به خاطر اهمیت و جنجال برانگیزی جنبه سیاسی معمولا” بیشتر به آن پرداخته می شود.

 




طبقه بندی: واژه شناسی،
ارسال در تاریخ شنبه 21 فروردین 1389 توسط بی قرار